Quy định CCCD gắn chip người nhận tiền cần biết

Từ ngày 1/1/2025, khách hàng cá nhân chỉ được rút tiền và thực hiện giao dịch thanh toán bằng phương tiện điện tử trên tài khoản thanh toán sau khi ngân hàng hoàn tất đối chiếu giấy tờ tùy thân và thông tin sinh trắc học theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN. Đây không phải quy định mới bắt đầu từ năm 2026, cũng không có nghĩa mọi tài khoản thiếu CCCD gắn chip đều bị đóng. Bài viết giải thích người nhận tiền cần kiểm tra gì để tránh bị gián đoạn khi rút hoặc sử dụng tiền.

Bạn gửi tiền, ứng dụng báo thành công nhưng người thân lại không thể chuyển tiếp hoặc rút theo phương thức điện tử. Nguyên nhân có thể nằm ở giấy tờ tùy thân hết hạn, dữ liệu sinh trắc học chưa được đối chiếu hoặc thông tin tại ngân hàng chưa cập nhật—không nhất thiết do giao dịch chuyển tiền quốc tế.

Hướng dẫn dưới đây làm rõ phạm vi quy định, giấy tờ có thể được chấp nhận và cách người nhận chủ động kiểm tra trước khi tiền về.

---

Quy định xác thực ngân hàng thực sự có hiệu lực từ khi nào?

Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 17/2024/TT-NHNN về mở và sử dụng tài khoản thanh toán, có hiệu lực chung từ ngày 1/7/2024. Riêng yêu cầu tại điểm c khoản 5 Điều 17 được áp dụng với khách hàng cá nhân từ ngày 1/1/2025: muốn rút tiền hoặc thực hiện giao dịch thanh toán bằng phương tiện điện tử, khách hàng phải hoàn tất đối chiếu khớp đúng giấy tờ tùy thân và thông tin sinh trắc học theo quy định.

Thông tư 18/2024/TT-NHNN điều chỉnh hoạt động thẻ ngân hàng có các yêu cầu liên quan về nhận biết và xác thực khách hàng. Vì vậy, không nên mô tả hai thông tư này là quy định “đồng loạt có hiệu lực đầy đủ từ ngày 1/1/2026”. Các mốc áp dụng còn phụ thuộc điều khoản chuyển tiếp, loại khách hàng và loại giao dịch.

CCCD gắn chip, thẻ căn cước và VNeID có vai trò gì?

Theo Luật Căn cước 2023, tên pháp lý hiện nay là thẻ căn cước; nhiều người vẫn quen gọi là CCCD gắn chip. Con chip và dữ liệu định danh giúp ngân hàng đối chiếu thông tin khách hàng với cơ sở dữ liệu có thẩm quyền. Tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 cũng có thể hỗ trợ quá trình xác thực theo phương thức mà ngân hàng triển khai.

Không nên khẳng định hộ chiếu “hoàn toàn không còn giá trị” cho mọi giao dịch ngân hàng trong nước. Loại giấy tờ được chấp nhận còn phụ thuộc quốc tịch, tình trạng cư trú, loại khách hàng, hồ sơ mở tài khoản và quy định của ngân hàng. Tuy nhiên, nếu người nhận là công dân Việt Nam đang dùng giấy tờ cũ, giấy tờ hết hạn hoặc dữ liệu chưa khớp, họ nên liên hệ ngân hàng để cập nhật thẻ căn cước và sinh trắc học càng sớm càng tốt.

Điều gì xảy ra nếu thông tin chưa được cập nhật?

Tài khoản không tự động bị đóng chỉ vì chưa hoàn tất đối chiếu. Tuy nhiên, ngân hàng có thể tạm dừng rút tiền và giao dịch thanh toán bằng phương tiện điện tử cho tới khi khách hàng hoàn tất yêu cầu. Trường hợp giấy tờ tùy thân hết hiệu lực hoặc hết hạn cũng có thể dẫn tới tạm dừng các chức năng giao dịch theo quy định.

Tiền chuyển đến vẫn có thể được ghi có nếu thông tin tài khoản nhận hợp lệ, nhưng khả năng rút, chuyển tiếp hoặc thanh toán còn phụ thuộc trạng thái xác minh tại ngân hàng. Do cách triển khai có thể khác nhau, người nhận cần kiểm tra trực tiếp với ngân hàng thay vì chỉ dựa vào thông báo của ứng dụng gửi tiền.

Cách cập nhật thẻ căn cước, VNeID và sinh trắc học

Nếu đã có thẻ căn cước gắn chip, người nhận có thể cập nhật thông tin tại quầy hoặc qua ứng dụng ngân hàng nếu ngân hàng hỗ trợ. Thông thường, ứng dụng sẽ đọc dữ liệu trên chip bằng NFC và yêu cầu đối chiếu khuôn mặt. Điện thoại không có NFC, thẻ bị lỗi hoặc dữ liệu không khớp có thể khiến khách hàng phải tới chi nhánh.

Nếu chưa có thẻ căn cước phù hợp hoặc thông tin định danh chưa chính xác, người nhận cần làm thủ tục với cơ quan công an theo quy định. VNeID mức độ 2 có thể được sử dụng trong một số quy trình xác thực, nhưng không nên mặc định mọi ngân hàng và mọi trường hợp đều xử lý hoàn toàn từ xa. Hãy hỏi ngân hàng về giấy tờ bản gốc, yêu cầu đặt lịch và kênh cập nhật đang hỗ trợ.

Ví điện tử có bị ảnh hưởng không?

Ví điện tử như MoMo hoặc ZaloPay cũng phải tuân thủ quy định nhận biết khách hàng và phòng, chống gian lận áp dụng cho dịch vụ trung gian thanh toán. Tuy vậy, phạm vi và thao tác xác thực không nhất thiết giống hệt tài khoản ngân hàng.

Người nhận nên mở mục xác minh danh tính trong ứng dụng ví, kiểm tra giấy tờ còn hiệu lực và làm theo thông báo chính thức của nhà cung cấp. Không nên cho rằng ví điện tử được miễn xác thực, nhưng cũng không nên suy diễn rằng mọi chức năng đều bị khóa theo đúng cùng một cách như ngân hàng.

Cần kiểm tra gì trước lần chuyển tiền tiếp theo?

Trước khi gửi, hãy hỏi người nhận ba việc: tài khoản có đang hoạt động bình thường không; giấy tờ tùy thân tại ngân hàng còn hiệu lực không; và ngân hàng đã xác nhận hoàn tất đối chiếu sinh trắc học chưa. Việc kiểm tra lại thông tin tài khoản nhận chỉ mất vài phút nhưng có thể tránh một chuyến đi gấp tới chi nhánh.

Điều này đặc biệt quan trọng với người lớn tuổi, người dùng giấy tờ cũ hoặc người ít sử dụng ứng dụng ngân hàng. Nếu còn nghi ngờ, nên liên hệ ngân hàng trước khi gửi khoản tiền lớn hoặc khoản cần dùng ngay.

ZoltMoney hỗ trợ ở đâu?

ZoltMoney xử lý giao dịch theo hành lang và phương thức chi trả được hỗ trợ. Sau khi tiền được ghi có vào tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử tại Việt Nam, khả năng rút hay sử dụng tiền vẫn phụ thuộc trạng thái tài khoản và xác minh của người nhận. Truy cập ZoltMoney để kiểm tra hành lang hiện có; đồng thời xác nhận tình trạng giấy tờ và sinh trắc học với ngân hàng của người nhận trước khi chuyển.

Câu hỏi thường gặp

CCCD gắn chip là gì và vì sao quan trọng khi nhận tiền?

CCCD gắn chip là cách gọi quen thuộc của thẻ căn cước có chip dùng để định danh công dân. Dữ liệu trên thẻ giúp ngân hàng đối chiếu giấy tờ và sinh trắc học. Từ ngày 1/1/2025, khách hàng cá nhân phải hoàn tất bước đối chiếu theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN để rút tiền hoặc thực hiện giao dịch thanh toán bằng phương tiện điện tử.

Người thân có thể dùng hộ chiếu để rút tiền không?

Không có câu trả lời “không” cho mọi trường hợp. Giấy tờ được chấp nhận phụ thuộc quốc tịch, tình trạng cư trú, hồ sơ khách hàng, loại giao dịch và chính sách ngân hàng. Công dân Việt Nam đang dùng giấy tờ cũ hoặc hết hạn nên hỏi ngân hàng và cập nhật thẻ căn cước cùng sinh trắc học.

Nếu giấy tờ của người nhận chưa cập nhật thì chuyện gì xảy ra?

Ngân hàng có thể tạm dừng rút tiền hoặc giao dịch thanh toán bằng phương tiện điện tử cho tới khi hoàn tất đối chiếu. Tài khoản không mặc nhiên bị đóng. Tiền có thể vẫn được ghi có, nhưng khả năng sử dụng phụ thuộc trạng thái tài khoản và quy trình của ngân hàng.

Quy định này có áp dụng cho MoMo và ZaloPay không?

Ví điện tử cũng phải thực hiện nhận biết và xác minh khách hàng theo quy định áp dụng cho dịch vụ trung gian thanh toán. Tuy nhiên, thao tác và phạm vi hạn chế có thể khác ngân hàng. Hãy kiểm tra thông báo chính thức trong ứng dụng hoặc liên hệ nhà cung cấp ví.

Người nhận cập nhật thẻ căn cước hoặc VNeID mức độ 2 như thế nào?

Nếu đã có thẻ căn cước gắn chip, người nhận có thể cập nhật tại quầy hoặc qua ứng dụng nếu ngân hàng hỗ trợ NFC và nhận diện khuôn mặt. Nếu chưa có thẻ phù hợp hoặc dữ liệu không khớp, cần làm thủ tục với cơ quan công an và sau đó cập nhật lại tại ngân hàng. VNeID mức độ 2 có thể hỗ trợ một số quy trình, nhưng khả năng xử lý từ xa tùy ngân hàng.