Kế hoạch huy động kiều hối cho đầu tư công nghệ tại TP.HCM

TP.HCM muốn chuyển một phần kiều hối từ tiêu dùng sang đầu tư cho khoa học và công nghệ. Bài viết giải thích Kế hoạch 90/KH-UBND tạo ra những cơ chế nào, khác gì với Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP.HCM, và người Việt ở nước ngoài cần hiểu ra sao trước khi cân nhắc tham gia.

Gửi tiền về Việt Nam lâu ngày dễ trở thành một thói quen: hỗ trợ gia đình, tích lũy một phần và hiếm khi hướng tới mục tiêu đầu tư lớn hơn. Kế hoạch mới của TP.HCM muốn mở thêm lựa chọn để kiều bào có thể trở thành đối tác đầu tư trong lĩnh vực công nghệ.

Phần dưới đây tách nội dung của kế hoạch huy động kiều hối khỏi làn sóng đầu tư công nghệ rộng hơn, đồng thời làm rõ điều gì đã có và điều gì vẫn đang được xây dựng.

---

Bài toán kế hoạch muốn giải quyết

Việt Nam nhận hàng tỷ USD kiều hối mỗi năm, nhưng phần lớn dòng tiền lâu nay đi vào tiêu dùng, tiết kiệm và bất động sản. Cách phân bổ này hỗ trợ đời sống và tích lũy tài sản, song chưa tạo được nhiều năng lực sản xuất dài hạn dựa trên công nghệ.

Kế hoạch mới chuyển trọng tâm từ thu hút dòng tiền đơn thuần sang tạo cơ chế phân bổ vốn có mục tiêu. Mục tiêu là giúp người Việt ở nước ngoài có kênh minh bạch để xem một phần số tiền gửi về như vốn đầu tư, thay vì chỉ là tiền từ nước ngoài chuyển vào.

Kế hoạch dự kiến thiết lập những gì?

UBND TP.HCM ban hành Kế hoạch 90/KH-UBND ngày 16/3/2026. Thành phố đặt mục tiêu thí điểm huy động tối thiểu 500 tỷ đồng từ kiều hối và các nguồn lực xã hội trong năm 2026, sau đó nâng lên ít nhất 1.000 tỷ đồng vào năm 2027.

Một giải pháp trọng tâm là dự kiến thành lập quỹ đầu tư vào khoa học và công nghệ với quy mô ban đầu tối thiểu 50 tỷ đồng. Song song, thành phố đặt mục tiêu mỗi năm hỗ trợ ít nhất 100 doanh nghiệp sản xuất, chế biến và chế tạo tiếp cận tín dụng ưu đãi cho đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và sản xuất xanh; đến năm 2027, số doanh nghiệp được hỗ trợ dự kiến tăng gấp đôi và tối thiểu 30% dự án thuộc nhóm công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng hoặc giảm phát thải.

Khác gì với Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP.HCM?

TP.HCM còn có một sáng kiến riêng là Công ty Cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP.HCM (HCM VIF JSC). Quỹ được ra mắt ngày 17/4/2026 và chính thức vận hành từ tháng 8, với vốn điều lệ 500 tỷ đồng: ngân sách thành phố góp 200 tỷ đồng, tương đương 40%, còn khu vực tư nhân và các tổ chức tài chính góp 300 tỷ đồng, tương đương 60%. Quỹ này không phải quỹ huy động kiều hối theo Kế hoạch 90.

HCM VIF có nhiệm vụ rộng hơn, dự kiến đầu tư vào 50–150 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp khoa học – công nghệ trong giai đoạn 2026–2035, ưu tiên các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và năng lượng tái tạo. Hai sáng kiến cùng phục vụ mục tiêu phát triển công nghệ, nhưng khác nguồn vốn, cơ chế và đối tượng tham gia.

Các sản phẩm tài chính đang được xây dựng

Ngoài quỹ đầu tư dự kiến, Kế hoạch 90 còn đề cập các công cụ dành cho kiều bào và nhà đầu tư cá nhân. Chứng chỉ tiền gửi xanh và chứng chỉ tiền gửi công nghệ được định hướng huy động vốn trung, dài hạn để tạo nguồn cho các gói tín dụng ưu đãi gắn với đổi mới công nghệ.

Đến năm 2030, thành phố hướng tới một hệ sinh thái tài chính toàn diện cho khoa học và công nghệ, trong đó kiều hối trở thành kênh huy động bền vững. Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của thành phố cũng được định hướng theo mô hình đối tác công – tư, có sự tham gia của kiều bào, doanh nghiệp tư nhân và tổ chức quốc tế.

Ý nghĩa đối với người Việt ở nước ngoài

Nếu quan tâm, thay đổi lớn nằm ở cách nhìn một phần kiều hối như vốn đầu tư, thay vì chỉ là khoản hỗ trợ gia đình. Thành phố đang xây dựng cơ chế để lựa chọn này dễ tiếp cận và có cấu trúc rõ ràng hơn trong những năm tới.

Tuy vậy, không nên hiểu rằng đã có ngay một sản phẩm đầu tư hoàn chỉnh dành cho mọi cá nhân ở nước ngoài. Năm 2026 là giai đoạn thí điểm, trong đó điều kiện tham gia, lợi suất, rủi ro, quy trình mua và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư còn cần được công bố cụ thể.

Những lưu ý cần nhìn thẳng

Thách thức lớn không nằm ở quy mô kiều hối, mà ở cơ chế phân bổ vốn một cách an toàn và có trách nhiệm. Kiều hối là tiền cá nhân; người gửi thường ưu tiên sự an toàn, thanh khoản và mục tiêu gia đình hơn mức sinh lời cao đi kèm rủi ro.

Kiều bào cũng nhiều lần nêu thủ tục hành chính là một điểm nghẽn. Một sản phẩm hấp dẫn trên giấy vẫn cần quy trình minh bạch, thuận tiện và đáng tin cậy. Vì vậy, nên xem Kế hoạch 90 là định hướng chính sách đã được ban hành, không phải lời mời đầu tư đã sẵn sàng cho công chúng.

Vì sao TP.HCM thúc đẩy kế hoạch lúc này?

Kế hoạch nằm trong chiến lược tăng đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của TP.HCM. Thành phố muốn mở rộng nguồn vốn cho các dự án công nghệ cao và kinh tế số, thay vì chỉ phụ thuộc vào ngân sách hoặc dòng vốn đầu tư nước ngoài mới.

Kiều bào là nguồn lực lớn đã chuyển tiền về thành phố mỗi năm. Nếu chỉ một phần nhỏ dòng tiền hiện hữu được đưa vào các dự án công nghệ thông qua kênh minh bạch, thành phố có thể bổ sung vốn dài hạn mà không phải bắt đầu hoàn toàn từ con số không.

Những tín hiệu cần theo dõi

Dấu hiệu quan trọng nhất là sản phẩm cụ thể được mở cho cá nhân ở nước ngoài, thay vì chỉ dành cho tổ chức. Khi đó, người gửi mới có thể đánh giá rõ điều kiện tham gia, lợi suất, rủi ro, thanh khoản và quyền lợi của mình.

Các điều khoản chính thức của chứng chỉ tiền gửi xanh và chứng chỉ tiền gửi công nghệ cũng cần được công bố. Trong lúc cơ chế còn phát triển, nên theo dõi thông báo trực tiếp từ UBND TP.HCM, Sở Khoa học và Công nghệ và các tổ chức tài chính được chỉ định, thay vì dựa hoàn toàn vào bản tóm tắt thứ cấp.

Vai trò của ZoltMoney

Kiều hối có thể trở thành một phần nguồn vốn cho công nghệ, nhưng tỷ giá khi chuyển tiền về vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền thực nhận. Tìm hiểu chính xác cách tiền vào tài khoản của người nhận trước khi quyết định phân bổ tiếp. Kiểm tra tỷ giá hiện tại của ZoltMoney trước lần chuyển tiền tiếp theo về Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Kế hoạch thu hút kiều hối vào đầu tư công nghệ của TP.HCM là gì?

Đây là Kế hoạch 90/KH-UBND ngày 16/3/2026, nhằm tạo các công cụ tài chính để huy động nguồn lực kiều hối cho khoa học và công nghệ. Kế hoạch dự kiến thành lập quỹ đầu tư chuyên biệt và mở rộng tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và sản xuất xanh.

Kế hoạch đặt mục tiêu huy động bao nhiêu tiền?

Giai đoạn thí điểm đặt mục tiêu huy động tối thiểu 500 tỷ đồng trong năm 2026 từ kiều hối và các nguồn lực xã hội. Mức này dự kiến tăng lên ít nhất 1.000 tỷ đồng vào năm 2027.

Đây có phải Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP.HCM không?

Không. HCM VIF JSC là một sáng kiến riêng, có vốn điều lệ 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách thành phố góp 40% và khu vực tư nhân góp 60%. Quỹ gắn với kiều hối theo Kế hoạch 90 có quy mô ban đầu dự kiến tối thiểu 50 tỷ đồng và vẫn cần cơ chế triển khai riêng.

Những sản phẩm tài chính nào được dự kiến cho kiều bào?

Kế hoạch đề cập chứng chỉ tiền gửi xanh và chứng chỉ tiền gửi công nghệ để huy động vốn trung, dài hạn, đi kèm các gói tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Đến năm 2030, quỹ phát triển khoa học và công nghệ của thành phố được định hướng theo mô hình đối tác công – tư có sự tham gia của kiều bào.

Hiện kiều bào đã có thể đầu tư trực tiếp vào quỹ này chưa?

Chưa nên xem đây là sản phẩm đầu tư đã mở bán rộng rãi. Kế hoạch đã được ban hành, nhưng các sản phẩm, điều kiện tham gia và quy trình tiếp cận dành cho cá nhân ở nước ngoài còn phải được các cơ quan và tổ chức tài chính công bố cụ thể.

Vì sao kiều hối trước đây ít đi vào đầu tư sản xuất?

Kiều hối là tiền cá nhân nên người gửi thường ưu tiên an toàn và mục tiêu gia đình. Khi thiếu kênh đầu tư phù hợp, minh bạch và dễ tiếp cận, dòng tiền có xu hướng đi vào tiêu dùng, tiết kiệm hoặc bất động sản hơn là sản xuất và đổi mới công nghệ.